Florlu sera gazı (F-gaz) sızdırmazlık kontrolü nasıl yapılır?

F-gazlar nedir, neden kontrol edilir?

Florlu sera gazları; soğutma, iklimlendirme ve ısı pompası sistemlerinde soğutucu akışkan, bazı gazlı yangın söndürme sistemlerinde ise söndürücü olarak kullanılır. Atmosfere salındıklarında karbondioksite göre çok daha güçlü bir sera etkisi yaratırlar.

Kaçaklar çevreye zarar vermenin yanında sistemin verimini düşürür, enerji tüketimini artırır ve eksilen gazın tamamlanması ek maliyet getirir. Bu nedenle mevzuat, belirli miktarın üzerinde gaz içeren sistemlerin düzenli olarak kontrol edilmesini zorunlu kılar.

Kaçaklar neden oluşur?

• Zamanla aşınan boru, bağlantı ve contalar
• Titreşim nedeniyle gevşeyen rakorlar
• Düzenli yapılmayan bakım
• Hatalı montaj veya onarım

Sızdırmazlık kontrolü adım adım

Kontrol, ilgili belgeye sahip teknik personel tarafından ve standartlara uygun ekipmanla yapılır.

• Hazırlık: Sistemin çalışma koşulları kontrol edilir, kaçak dedektörünün çalıştığı doğrulanır.
• Görsel kontrol: Bağlantılar, vanalar ve kompresör çevresi incelenir; yağ izi, donma ve renk değişimi kaçak belirtisi olabilir.
• Elektronik dedektörle tarama: TS EN 14624'e uygun dedektör bağlantı noktaları boyunca yavaşça gezdirilir.
• Köpük testi: Dedektörün işaret ettiği noktaya köpük uygulanır; kabarcık oluşması kaçağı doğrular.
• Azotla basınç testi (gerekirse): Gaz geri kazanıldıktan sonra sistem azotla basınçlandırılır ve basınç düşümü izlenir.
• Onarım ve tekrar test: Kaçak giderildikten sonra aynı nokta yeniden test edilir.

Dikkat edilmesi gerekenler

• Dedektör uçları temiz ve kuru olmalıdır.
• Tarama, mümkünse hava akımının az olduğu koşullarda yapılmalıdır.
• Kaçak bulunan her nokta onarımdan sonra yeniden test edilmelidir.

Kayıt tutmak zorunludur

Yapılan kontroller, sistemdeki gaz miktarı, tespit edilen kaçaklar ve yapılan işlemler kayıt altına alınmalıdır. Kontrol sıklığı sistemdeki gazın CO₂ eşdeğeri miktarına göre belirlenir; miktar arttıkça kontroller sıklaşır.